Amsterdamse gemeenteraad verbiedt fossiele en vleesreclame

Burgemeester & Wethouders zijn tegen

De Amsterdamse gemeenteraad heeft een initiatiefvoorstel van GroenLinks en de Partij voor de Dieren aangenomen om fossiele en vleesreclame via de Algemene Plaatselijke Verordening per 1 mei 2026 te verbieden. Het College van B&W was bij monde van D66-wethouder Melanie van der Horst tegen het voorstel, omdat ze bezig was om via regulier beleid fossiele reclame te verbieden. Volgens de wethouder is vleesreclame goed voor 0,1 procent van de buitenreclames.

Handhaving

Ondanks dat het initiatiefvoorstel geen handhavingsbudget bevat, wees de wethouder de gemeenteraad erop dat de gemeente geen nee kan zeggen op handhavingsverzoeken en dit ten koste gaat van andere handhaving. Bovendien vreest de wethouder juridische procedures van partijen als CS Digital Media, JCDecaux en Centercom, die actief zijn in de Amsterdamse buitenreclamemarkt en hun contract doorkruist zien met regels via de Algemene Plaatselijke Verordening, waarbij mogelijk claims aanhangig worden gemaaakt. Winkels mogen nog wel reclame op de locatie van hun winkel doen voor hun te verkopen producten.

De wethouder wees de gemeenteraad er verder op dat het met JCDecaux zover was dat het vrijwillig een bestaand contract wilde wijzigen op voorwaarde dat dit verlengd zou worden met enkele jaren. De gemeenteraad wilde dit in meerderheid niet.

Ingangstermijn 1 mei 2026 onmogelijk?

Het aangenomen raadsvoorstel gaat uit van een ingangstermijn van 1 mei 2026. De D66-wethouder noemde dat in het raadsdebat bijna onmogelijk en stelde dat een redelijke termijn van belang is. De indieners van Partij voor de Dieren en GroenLinks vonden echter dat al twee jaar gesproken werd over het initiatiefvoorstel en 6 jaar gevraagd was om het beleid te veranderen, dat zij hun initiatiefvoorstel ongewijzigd handhaafden en lieten stemmen.

Oppositiepartij JA21 gaf het absolute failliet van het Amsterdamse klimaatbeleid aan en de VVD zei dat Zuidas-advocaten voldoende te doen hebben om gaten te schieten in het voorstel omdat over het vleesdeel geen jurisprudentie bestaat.  Uiteindelijk stemden D66, VVD, JA21, Denk, CDA en FvD tegen het initiatiefvoorstel en haalde het voorstel het dankzij de steun van PvdA, GroenLinks, Partij voor de Dieren, Volt, SP, De Vonk en Partij voor Morgen.

Motie uit 2020

De door GroenLinks en de Partij voor de Dieren in Amsterdam aangenomen motie uit 2020, die niet meer is dan een vrijblijvende uitspraak van de gemeenteraad, pleitte voor een onderzoek naar het terugdringen van reclame en marketingevenementen voor fossiele producten. De motie richtte zich primair op het uitfaseren van reclame voor bedrijven uit de kolensector, oliesector en voor vliegvakanties. Ook werd verzocht om een gesprek met JCDecaux, dat tot en met 31 december 2028 een contract heeft voor abri’s en mupi’s in Amsterdam. CS Digital Media is verantwoordelijk voor de  exploitatie van reclame in de Amsterdamse metrohaltes.

APV

GroenLinks en de Partij voor de Dieren stellen nu dat het onderwerp dusdanig urgent is dat een verbod dat zo snel mogelijk ingaat noodzakelijk is. Gezien die urgentie kiezen zij voor de publiekrechtelijke weg via de Algemene Plaatselijke Verordening. Daarbij wordt reclame voor fossiele brandstoffen, vliegtickets, gascontracten, grijze stroomcontracten, cruisereizen, voertuigen met een brandstofmotor en vlees verboden.

Juridisch denken beide partijen dat een dergelijk verbod houdbaar is, mede op basis van eerdere uitspraken van de Haagse rechtbank. De initiatiefnemers willen het verbod per 1 mei 2026 laten ingaan en grijpen daarmee in op bestaande concessies.

Geen landelijk reclameverbod

Landelijk lijkt een reclameverbod (nog) niet aan de orde. In december 2025 schreef Sophie Hermans daar nog een brief over aan de Tweede Kamer. In het debat van de gemeenteraad van Amsterdam werd verwezen naar stukken van oud-minister Rob Jetten (thans landelijk partijleider van D66) die destijds voor een landelijk verbod pleitte.

Dit artikel is gepubliceerd door: David de Jong