Is het einde van een zelfstandig OpenAI nabij?

Deze week kwamen enkele al langer spelende trends in de technologiesector nadrukkelijker aan de oppervlakte. Allereerst de groeiende invloed van grote technologiebedrijven op politiek en bestuur en daarnaast rijst de vraag of AI-modellen economisch houdbaar zijn, met zelfs 'levensbedreigende' marktomstandigheden voor AI-startups zoals OpenAI. In de crypto-markt was het een complete chaos.

Big Tech en Politieke Invloed

De leiders van technologiebedrijven proberen steeds meer invloed op maatschappelijke en politieke processen te krijgen. Het is niet meer alleen Elon Musk, die zich vorige maand als geboren Zuid-Afrikaan met Canadees paspoort en genaturaliseerd tot Amerikaan, probeerde te ontpoppen tot kenner van de Duitse samenleving en openlijk opriep tot steun aan de AfD, inmiddels met 21 procent de tweede partij van Duitsland.

Amazon-oprichter Jeff Bezos is plotsklaps ook een politiek activist. De toch niet typisch linkse Wall Street Journal is genadeloos voor Bezos en wijst er fijntjes op dat Amazon onlangs geheel toevallig 40 miljoen dollar betaalde voor een geauthoriseerde documentaire over Melania Trump, drie keer zoveel als elk ander bod. De WSJ vervolgt:

"Er waren de vleiende tweets waarmee Bezos de overwinning van Trump bejubelde en zijn prominente aanwezigheid naast andere techleiders bij de inauguratie—Zuckerberg, Musk, Tim Cook van Apple en Sundar Pichai van Google, onder anderen. Hun zitplaatsen op het podium, direct achter Trump en vóór het kabinet, konden op twee manieren worden geïnterpreteerd: als een historische bijeenkomst van nieuwe economische en technologische machtshebbers die hun steun betuigen aan de nieuwe regering, of als een gijzelvideo van miljardairs die gevangen worden gehouden door een dreigende sterke man.

Deze week volgde een nieuwe schok toen Bezos aankondigde dat de opiniepagina’s van de Washington Post (door Bezos gekocht in 2013, MF) voortaan gewijd zouden zijn aan het verdedigen van de principes van “persoonlijke vrijheid en vrije markten.” Deze verschuiving naar rechts leidde tot het ontslag van David Shipley, de hoofdredacteur van de sectie. Critici veroordeelden de stap als een poging om liberale oppositie en kritiek op Trump te onderdrukken, terwijl anderen opmerkten dat dergelijke standpunten ruim vertegenwoordigd zijn in andere publicaties."

Bezos werkt nu aan zijn PR door het in de ruimte schieten van zangeres Katy Perry, met de bestie van Oprah en zijn eigen verloofde, een originelere manier om je relatie te testen dan Temptation Island.

Nieuwe macho tech-bro: Alex Karp

Nu duikt de voorheen mediaschuwe Palantir-CEO Alex Karp op, die in een nieuw boek openlijk pleit voor een systeem waarin democratisch gekozen leiders worden vervangen door een door AI gestuurde bureaucratie. Zijn argument is dat AI efficiënter beslissingen kan nemen dan menselijke bestuurders. Het ook zelden van linkse neigingen betichtte Bloomberg oordeelde hard over het boek van Karp: "Een belangrijke klacht van de auteurs van The Technological Republic is dat mensen tegenwoordig terugschrikken voor het uitspreken van hun mening. Te velen van ons, zo stellen zij, geven halfslachtige, ontwijkende antwoorden wanneer hen iets wordt gevraagd. We voelen ons ongemakkelijk bij het maken van morele en esthetische oordelen, zeggen ze.

Ik ben het daarmee eens, en ik ga de taboes doorbreken. The Technological Republic is een vreselijk boek: slecht geschreven, saai en—wanneer de ideeën tussen het jargon, de clichés en de herhalingen door op te pikken zijn—vol slechte ideeën, variërend van twijfelachtig tot verwerpelijk en verontrustend. Dit boek is zowel qua vorm als inhoud rampzalig. Het schetst een duistere en deprimerende toekomst."

Geen aanbeveling die de achterflap zal halen van het boek, dat vooral moet worden gezien als een brochure voor Palantir.

Big Tech schreeuwt om overheidsingrijpen

De oprichters van Big Tech-bedrijven Meta, Amazon en Tesla positioneren zichzelf als onmisbaar voor economische en maatschappelijke vooruitgang en stellen dat hun succes het gevolg is van technologische en marktgerichte superioriteit. Tegelijkertijd is Meta met click-geile algoritmes in hoge mate verantwoordelijk voor het delen van desinformatie en het zaaien van maatschappelijke verdeeldheid, is Amazon het hoogtepunt van consumentisme met een geschiedenis van droevige arbeidsvoorwaarden en genoot Tesla van liefst 38 miljard dollar aan overheidssubsidies. Aldus de Washington Post in een artikel dat nog wel enige kritiek durfde te spuien op het zogenaamde succes van Tesla op basis van vrije marktwerking.

Met de aanstaande introductie van kunstmatige algemene intelligentie (AGI) speelt technologie een steeds grotere factor in de samenleving. Waar eind vorige eeuw door politici vaak nog schamper werd gedaan over wat veelal werd omschreven als niet meer dan automatisering, wordt nu pas begrepen dat de voortgaande digitalisering van de wereld overgaat in AGI-systemen die zonder democratische controle het risico opleveren dat een klein aantal leiders van technologiebedrijven onevenredige macht vergaart.

De belangen van Big Tech lopen niet parallel met maatschappelijke waarden zoals privacy, democratie en inspraak. De tech-bro's denken allereerst aan de kwartaalcijfers.