Patrick Petersen: AI dat nieuwe domme taken creëert!

Er was een tijd waarin automatisering betekende dat saaie taken verdwenen, opdat wij ons als Mensch op de slimmere taken konden richten. Machines namen dom, repetitief werk over en mensen kregen tijd voor “creatief en strategisch denken”. Dat was althans het verhaal. Nu hebben we AI, en het mooie is: de saaie taken zijn niet verdwenen. Ze zijn gewoon... gemuteerd.

Neem de AI-bots en hun generatieve AI. Het idee was simpel: AI schrijft teksten, analyseert documenten, maakt rapporten en iedereen wint tijd.
In de praktijk blijkt dat AI steeds vaker goed is in het produceren van grote hoeveelheden plausibel klinkende onzin.

Het gevolg is dat mensen tegenwoordig niet minder werk hebben, maar een nieuwe functie: de functie van professioneel AI-controleur is geboren.
De functie bestaat inmiddels daadwerkelijk.

De workflow ziet er ongeveer zo uit:

Vraag AI om een rapport te schrijven
Lees het rapport
Corrigeer de fouten
Controleer de bronnen die niet bestaan
Herschrijf de helft
Vraag je af waarom je het niet meteen zelf schreef

Maar wacht, er is meer. We hebben nu ook AI-agents. Dat zijn autonome digitale assistenten die zogenaamd zelfstandig taken uitvoeren: e-mails versturen, data analyseren, workflows automatiseren. Het klinkt futuristisch. In werkelijkheid zijn agents een soort stagiairs zonder zelfreflectie: ze werken enthousiast, maar produceren regelmatig werk waar je lichte paniek van krijgt. Nu de verdienmodellen opduiken, gooien socialemediaplatformen hun zogenoemde API-koppelingen dicht en strandt jouw agent die zo gemakkelijk content herschrijft en publiceert op de socials.

Een agent kan in theorie prima honderd taken uitvoeren. Alleen blijken er dan meestal zevenennegentig verkeerd te zijn uitgevoerd. Maar geen probleem, want daar hebben we weer mensen voor. Mensen die het werk controleren, corrigeren en opnieuw laten uitvoeren. Automatisering heet dat. Recentelijk was er een grote gemeente in de Randstad die duizenden agentic-geschreven brieven aan burgers moest herzien omdat er “wat mis ging in de automatisering van de briefproductie”. Beter gezegd: “Computer says No!”.

De echte innovatie van AI is dus niet dat werk verdwijnt. Het is dat nieuw werk ontstaat dat nog dommer is dan het oorspronkelijke werk. Zoals urenlang prompts aanpassen omdat het model anders besluit dat je marketingrapport eigenlijk over middeleeuwse landbouw moet gaan.

En dan hebben we nog het favoriete onderwerp van beleidsmakers: governance.

AI moet natuurlijk verantwoord gebruikt worden. Daarom bestaan er richtlijnen, compliance-documenten, risk frameworks, model governance committees en uiteraard de beroemde EU AI Act. Het idee is dat organisaties duidelijke regels opstellen voor hoe AI gebruikt mag worden.

In theorie.

In de praktijk blijkt dat AI-chatbots een nogal losse interpretatie hebben van regelgeving. Ze verzinnen bronnen, hallucineren juridische adviezen en geven met groot zelfvertrouwen antwoorden die ergens tussen Wikipedia en sciencefiction zweven. De EU AI Act kan nog zo streng zijn, maar de gemiddelde chatbot lijkt vooral te denken: interessant voorstel, maar ik ga toch even improviseren.

Dat betekent dat governance-teams een nieuwe hobby hebben gekregen: continu richtlijnen aanpassen. Elke week duikt er namelijk weer een nieuwe overtreding op. Een model dat vertrouwelijke data samenvat. Een chatbot die juridisch advies geeft zonder juridische kennis. Of een AI-agent die enthousiast bedrijfsinformatie naar een externe API stuurt omdat dat “efficiënter” leek.

Het gevolg is dat compliance-afdelingen inmiddels een soort liveversie van software-updates draaien. Richtlijnen worden aangepast, beleid wordt herschreven en ergens in een vergaderkamer probeert iemand uit te leggen waarom de AI opnieuw iets heeft gedaan dat absoluut niet mocht.

Maar goed, laten we positief blijven. AI automatiseert tenslotte enorm veel werk.

Vooral het werk dat ontstaat nadat de AI iets verkeerd heeft gedaan.

—

Patrick Petersen RDM MA MSc is AI- en digital marketing specialist gericht op businessautomatisering en ondernemer met zijn bureau AtMost(TV), auteur van meer dan twintig prijswinnende boeken over AI, marketing, online tech en maatschappelijke ontwikkelingen. Bovenal is hij docent en spreker. Meer info op www.patrickpetersen.nl.