Het nieuwsmedialanschap is een landschap met veel vertrouwen en veel vrijheid, maar ondergewaardeerd en stilletjes aan het eroderen aan de randen. Slechts 15 procent van de Nederlandse volwassenen betaalt voor online nieuws, tegen 40 procent in Noorwegen. Het aandeel mensen met weinig of geen interesse in nieuws is sinds 2018 meer dan verdrievoudigd. Openlijk wantrouwen is ongeveer verdubbeld. Meer dan een miljoen Nederlandse volwassenen halen hun nieuws uitsluitend van social media platforms — platforms waar slechts 12 procent zegt vertrouwen in te hebben.
Dit zijn conclusies van Polders.Media die onder de noemer Waar het Nederlandse medialandschap staat een internationale nieuwsbenchmark gemaakt heeft aan de hand van een aantal recent verschenen rapporten waaronder het Reuters Institute for the Study of Journalism zijn Digital News Report 2026, de RSF World Press Freedom Index 2026 en het Digital News Rapport 2026 van het Commissariaat voor de Media. Polder.Media is een initiatief van Guido van Nispen.
RSF World Press Freedom Index
Nederland staat op de tweede plaats van 180 landen als het gaat om persvrijheid op de RSF World Press Freedom Index van Reporters Sans Frontieres (RSF).
Op 5 juni 2026 bracht Media voor Democratie 2026 — georganiseerd door Stichting Democratie en Media — circa 130 hoofdredacteuren, uitgevers, bestuursvoorzitters, toezichthouders en academici bijeen om de staat van het Nederlandse medialandschap te evalueren. Uit de werksessies kwamen zes inzichten naar voren. Elf dagen later publiceerde het Reuters Institute for the Study of Journalism zijn Digital News Report 2026.
Scorebord
Polders.Media heeft de zes sectorintuïties getoetst aan internationale gegevens: negen markten, twaalf signalen, één scorebord. Alle zes blijken te kloppen. De analyse en het onderzoek is deels en de formatting geheel door AI gemaakt.
De vergelijkingsgroep schetst de mogelijke toekomstscenario’s voor Nederland. De Noordse landen laten zien dat vertrouwen en betaalbereidheid op een veel hoger niveau kunnen worden volgehouden. Het Verenigd Koninkrik en de Verenigde Staten tonen aan hoe snel een omgeving met veel vertrouwen kan instorten als erosie zich opstapelt.
Daarom is de centrale observatie van de benchmark volgens Polders.Media belangrijker dan het scorebord: de cruciale vraag verschuift van of mensen toegang hebben tot nieuws naar of ze genoeg geverifieerde, originele en voldoende diverse perspectieven tegenkomen om samen zin te geven aan de samenleving.
Volgens die maatstaf concludeert Polders.Media dat de Nederlandse nummer twee-positie niet geërfd, maar onderhouden dient te worden. En de instrumenten om die positie te behouden moeten niet alleen tijdens, maar ook tussen de jaarlijkse onderzoeken in werken.
