Patrick Petersen: Het Trojains Paard

Er waait een frisse wind door het AI-landschap. Jongeren blijken ineens allergisch te zijn voor AI-slop: die eindeloze stroom zielloze plaatjes, inspiratieloze LinkedIn-posts en 10 productiviteitshacks die mijn leven veranderden geschreven door een taalmodel met een burn-out. Socialmedia-algoritmes degraderen deze digitale fastfood steeds vaker. De mens is weer in beeld. Wat een ongemakkelijke ontwikkeling voor iedereen die zichzelf vorige week nog Chief Prompt Officer noemde.

Zelfs de AI-giganten lijken nattigheid te voelen. De Europese Unie is zowaar begonnen met het vervelende idee dat burgers misschien enige bescherming verdienen tegen bedrijven die hun complete bestaan willen omzetten in trainingsdata. De strijd om onze digitale identiteit wordt steviger gevoerd, wetgeving stapelt zich op en Big Tech moet voor het eerst sinds jaren ontdekken dat move fast and break things minder goed werkt als Brussel met een wetboek achter je aan rent.

Maar geen zorgen: de redding is nabij. 

Organisaties haasten zich richting de beurs en presenteren de volgende generatie AI alsof het de wederkomst betreft. Nog slimmer. Nog persoonlijker. Nog behulpzamer. Straks krijgen we ongetwijfeld een versie die niet alleen onze e-mails schrijft, maar ook onze jeugdtrauma's analyseert en namens ons ruzie maakt met de buren.

Ondertussen waarschuwt de toezichthouder dat juist de massale inzet van AI gepaard gaat met toenemende privacyrisico's en een sterke stijging van datalekken. Dat klinkt ernstig, maar gelukkig hebben we daar een uitstekende strategie voor ontwikkeld: collectief onze schouders ophalen en op Akkoord klikken.

Een datalek klinkt ook zo onschuldig. Alsof er ergens een kraantje drupt. In werkelijkheid betekent het dat vertrouwelijke of persoonlijke gegevens op straat belanden, met alle gevolgen van dien: identiteitsfraude, financiële schade, reputatieverlies en juridische ellende. Maar hé, je kreeg er wel een gepersonaliseerde chatbot voor terug die je met je voornaam aanspreekt.

Het meest fascinerend blijft misschien wel de hardnekkige naïviteit van de zelfbenoemde AI-experts. Volgens hen bouwen de grote technologiebedrijven deze systemen uit pure menslievendheid. Om ons efficiënter te maken. Om repetitieve taken uit handen te nemen. Om ons leven mooier te maken.

Wat ontroerend.

Alsof miljardenbedrijven plotseling wakker worden met de gedachte: "Hoe kunnen we vandaag Patrick uit Rotterdam helpen zijn mailbox sneller leeg te krijgen?" Niet omdat aandeelhouders rendement verwachten. Niet omdat data de nieuwe olie zijn. Niet omdat marktdominantie een strategisch doel is. Nee hoor, uit altruïsme.

De werkelijkheid is een stuk minder romantisch. AI draait op data. Heel veel data. Jouw data. Mijn data. Onze zoekopdrachten, gesprekken, documenten, foto's, voorkeuren en gedragingen. Want data zijn geld. Data zijn concurrentievoordeel. Data zijn macht.

En dus blijven we massaal persoonlijke informatie in systemen gooien die we nauwelijks begrijpen, beheerd door bedrijven die we blind vertrouwen, terwijl toezichthouders waarschuwen voor de risico's en experts elkaar op conferenties feliciteren met de democratisering van innovatie.

Het Trojaanse paard stond ooit ook gewoon netjes voor de poort. De inwoners van Troje vonden het een prachtig cadeau. We weten allemaal hoe dat afliep. Alleen hadden zij tenminste nog het excuus dat er geen privacyverklaring bij zat.

—

Patrick Petersen RDM MA MSc is AI- en digital marketing specialist gericht op businessautomatisering en ondernemer met zijn bureau AtMost(TV), auteur van meer dan twintig prijswinnende boeken over AI, marketing, online tech en maatschappelijke ontwikkelingen. Bovenal is hij docent en spreker. Meer info op www.patrickpetersen.nl.