Anne Stokvis en Monique Bergers: Campagne 113 geslaagd als gesprek opent en taboe verkleint

113 Fonds heeft samen met N=5 de campagne Lessen voor het Leven ontwikkeld om aandacht te vragen voor zelfdoding bij jonge mensen tot 25 jaar. Anne Stokvis is Creative Partner van N=5 en bestuurslid van 113Fonds; Monique Bergers is Managing Director van N=5. We spreken beiden over de campagne.

Hoe zijn jullie vanuit 113 Fonds op het idee gekomen voor deze campagne?

Anne Stokvis: Sinds een jaar zit ik in het bestuur van het 113 Fonds, dat twee doelen heeft: meer praten en meer weten over zelfdoding. Daar hoorde ik voor het eerst de cijfers: gemiddeld overlijden per maand rond de 300 jongeren door zelfdoding. Dat komt neer op een klas. Ik had direct het gevoel dat we hier iets mee moesten doen. We kampen in onze samenleving met een enorm maatschappelijk probleem. Dat iedereen aangaat, maar we praten en weten er te weinig over.

Ik realiseerde me dat deze schokkende cijfers tot nu toe vooral als cijfers werden gebracht. En een cijfer kun je wegleggen, maar een beeld niet. Dat inzicht leidde tot het centrale idee van de campagne: een klassenfoto. Zesentwintig jongeren die hun leven verloren door zelfdoding, samen in één beeld. Iedereen heeft daar direct een gevoel of associatie bij. Als je dit beeld ziet, kun je niet meer zeggen: dit gaat mij niet aan. Het raakt je en brengt je in beweging.

Waarom alleen de focus op jongeren (tot 30 jaar) en niet breder?

We hebben heel bewust gekozen voor de focus op jongeren. Suïcide komt in alle leeftijdsgroepen voor en elk verlies raakt gemiddeld 135 mensen in de directe of meer indirecte kring. Maar bij jongeren is het de belangrijkste doodsoorzaak. Bovendien zijn de recente cijfers extra zorgwekkend: in de afgelopen tien jaar is het aantal suïcides enorm gestegen. Het is de enige doelgroep waar we deze cijfers nog niet in weten te buigen.

Een belangrijke oorzaak die we zelf kunnen veranderen is het doorbreken van het taboe. Door praten over zelfdoding te normaliseren komt er ruimte voor het gesprek. En ruimte om gevoelens te delen. Dat laten ook alle lessen van nabestaanden zien: praat met jongeren over hun gevoel, zonder oordeel. We hopen dat deze campagne veel besproken wordt, op scholen, met ouders, in de politiek, aan de keukentafel en in de samenleving breed. Praten redt levens.

De campagne draait om bewustwording, maar ook om het mogelijk maken van wetenschappelijk onderzoek. Waarom is dat belangrijk?

Monique Bergers: Over zelfdoding onder jongeren weten we nog veel te weinig. Er is te weinig kennis om signalen bij jongeren vroegtijdig te herkennen. Terwijl juist bij jongeren deze signalen levensreddend kunnen zijn. Naast praten moeten we dan ook meer weten. Een belangrijk onderzoek dat het 113 Fonds met deze campagne financiert is het nabestaande onderzoek. Wat nabestaanden kunnen vertellen over het leven van iemand die door zelfdoding stierf, helpt bijvoorbeeld om belangrijke patronen te ontdekken waarmee preventie verbeterd kan worden. Naast bewustzijn, redt onderzoek in dit geval echt levens. Daarom roepen we op tot het gesprek, maar ook om te doneren. Elk leven telt.

Hoe is de campagne gemaakt? Is dat met AI?

Anne Stokvis: Laat ik voorop stellen dat deze campagne met de grootste zorg en respect gemaakt is in nauwe afstemming met alle nabestaanden. Je moet je voorstellen dat zij de moed hebben gehad om hun meest kwetsbare verhalen met ons te delen. Dat vraagt om zoveel vertrouwen. Dat mag je nooit voor lief nemen. Zonder hen zou deze campagne nooit tot stand kunnen komen. Ik heb zo ontzettend veel bewondering voor deze fantastische groep mensen.

We hebben een klassenfoto gemaakt met 26 jongeren die het onderwerp zelf belangrijk vinden om bespreekbaar te maken. Deze foto hebben we als basis gebruikt voor de klassenfoto. Deze dag is verfilmd door Nozem. Dat was een enorm emotionele draaidag. Daarna hebben we een klein jaar gewerkt aan het beeld samen met beeldbewerker Martin van Zwol. Hij heeft met zoveel respect hieraan gewerkt. Alles is continu gedaan in afstemming met experts van 113 en de nabestaanden. Het was monnikenwerk, en dat voel en zie je denk ik wel terug. Met Thijs Mosterman hebben we vervolgens fototechnieken gebruikt om de foto ook echt als een klassenfoto te laten voelen.

Naast het beeld zijn verschillende redacteuren in gesprek gegaan met nabestaanden. Hun persoonlijke verhalen en inzichten zijn vastgelegd in de vorm van 26 Lessen voor het leven. Verhalen die helpen om het onderwerp beter te begrijpen en het gesprek te openen. Merlin Studio heeft dit met ons design team vervolgens vertaald naar een interactieve site, die voelt als 26 kleine eerbetonen.

Anne, je bent uiteraard bekend in de creatieve sector. 50 professionals hebben (belangeloos) meegewerkt inclusief N=5. Hoe is dat gegaan en gelukt?

Anne Stokvis: Toen Thijs Bontje en ik het idee in ons Management Team voorlegden, was er geen twijfel. Iedereen zei meteen: dit moeten we doen. In een onafhankelijk bureau kan het dan snel gaan. Vervolgens zijn we op zoek gegaan naar een team van professionals met wie we dit wilden maken.

Het onderwerp raakte veel mensen direct. Vrijwel iedereen kent wel iemand die ermee worstelt, of iemand is verloren. Toen we het idee met hen deelden, merkten we direct bereidheid om bij te dragen. Niet alleen vanuit professionaliteit, maar juist ook vanuit persoonlijke betrokkenheid. Ik denk dat onze intentie en zorgvuldigheid ervoor heeft gezorgd dat er vertrouwen ontstond. We wisten allemaal: dit moet er komen. Maar dat gaat ook over mensen.

Wat ik bijzonder vind om te zien is dat we als creatieve sector echt een vuist kunnen maken als we samenwerken. Niemand heeft dit voor zichzelf gedaan, geen ego’s, geen tegenstrijdige belangen. Makers, redacteuren en mediapartners wilden hun expertise inzetten omdat ze de noodzaak voelden om iets te kunnen betekenen.

Het feit dat meer dan vijftig professionals belangeloos hebben meegewerkt, laat zien hoe groot de urgentie is en hoe sterk de creatieve sector kan zijn als het ergens echt om gaat. Tegelijk hopen we dat nog meer mensen en organisaties zich aangesproken voelen om dit verhaal verder te vertellen. Zodat het gesprek nog breder en zichtbaarder wordt. Iedereen die iets kan betekenen, mag mij altijd bellen, mailen, dm-en.

Zowat de hele mediasector doet mee als mediapartner, online, radio, televisie, outdoor, bioscoop en online (behalve de Ster/NPO). Hoe is dat gegaan?

Monique Bergers: We zijn begonnen met een klein, zeer betrokken team, waarmee we de basis voor de campagne hebben gelegd. Van daaruit hebben we verschillende professionals gevraagd om mee te werken aan de campagne. Pauline van Stijn van Committed Agency zei vrijwel direct ja en heeft vervolgens haar brede medianetwerk benaderd met de vraag om mee te denken en bij te dragen. Omdat de urgentie van het onderwerp breed werd gevoeld, sloten steeds meer partijen zich aan.

Daarnaast speelde het werk van Mareille Prevo van Revolution PR een belangrijke rol. Samen met het 113-team heeft zij een sterke persbenadering neergezet, waardoor het bereik en de zichtbaarheid van de campagne verder zijn vergroot.

Wanneer is de campagne geslaagd?

Monique Bergers: De campagne is geslaagd als hij het gesprek opent en het taboe verkleint én als die betrokkenheid leidt tot steun voor wetenschappelijk onderzoek. Als aan elke keukentafel dit gesprek gevoerd kan worden, zonder schaamte en zonder oordeel , en mensen zich bewust worden én in actie komen, heeft de campagne haar doel bereikt.

www.nis5.nl

Dit artikel is gepubliceerd door: David de Jong