Patrick van Drongelen: Experimenteer met AI, maar denk na over wie het draagt

[Column] Managing Director & Partner van PEEK Creative Studios over AI, kwaliteit en resultaat

Ik word de laatste tijd regelmatig gevraagd om te komen spreken over AI. Geen slides vol theorie, maar concrete cases. Wat er nú al kan, met voorbeelden die de zaal soms even stil maken.

En in vrijwel elke zaal zie ik hetzelfde patroon. Aan de ene kant merken die er nog nauwelijks iets mee doen. Voorzichtig, afwachtend, bang om de verkeerde keuze te maken of simpelweg niet wetend waar te beginnen. Aan de andere kant merken die er vol in zijn gedoken en AI op 10 plekken tegelijk inzetten. Het verschil tussen die 2 uitersten is groter dan ik had verwacht.

Laat ik helder zijn: dat experimenteren juich ik alleen maar toe. Niets laat sneller zien wat AI kan dan er gewoon mee aan de slag te gaan. Je leert het niet uit een handleiding, maar door te proberen, te falen en te ontdekken wat er ineens wél kan.

Dus ben je nog niet begonnen? Begin. Maar terwijl iedereen praat over tools, modellen en mogelijkheden, zie ik een heel ander risico ontstaan.

Want bij veel organisaties hangt het hele AI-experiment aan 1 persoon. De enthousiasteling die zichzelf alles heeft aangeleerd, de tools kent en precies weet wat werkt. Zolang die persoon er is, werkt het.

Maar wat gebeurt er als die vertrekt? Dan blijkt er vaak geen proces te zijn. Geen documentatie. De kennis zat niet in de organisatie, maar in het hoofd van 1 medewerker. Hetzelfde gebeurt met technologie. AI wordt teruggebracht tot 1 tool, 1 abonnement, alsof een platformkeuze hetzelfde is als een strategie. Terwijl geen enkele tool alles kan of alles zal blijven kunnen.

Het grootste AI-risico zit dan ook niet in de technologie. Het zit in afhankelijkheid. Van 1 medewerker. Van 1 tool. Van kennis die nergens is vastgelegd.

Dat is precies het verschil tussen experimenteren en structureel inzetten. Experimenteren mag rommelig zijn, mag afhankelijk zijn van individuen. Zo begint vrijwel elke innovatie. Maar zodra AI onderdeel wordt van hoe je organisatie werkt, verandert de vraag. Dan gaat het niet meer over wat mogelijk is, maar over hoe je kennis borgt, processen inricht en continuïteit organiseert.

Daarom geloof ik dat de komende fase van AI minder over experimenteren gaat en meer over organiseren. Juist bij dat organiseren kan externe expertise waardevol zijn. Niet omdat je het zelf niet kunt, maar omdat iemand van buiten meerdere merken, sectoren en toepassingen tegelijk ziet. Dat voorkomt de merkblindheid die ontstaat als je te lang naar dezelfde uitdagingen kijkt.

Dus ja: ga experimenteren. Maar stel jezelf ook een andere vraag. Als degene die vandaag alles van AI weet morgen vertrekt, wat blijft er dan over?

Want het experiment van vandaag is vaak de werkwijze van morgen.

--

Patrick van Drongelen is Managing Director & Partner bij PEEK Creative Studios.

Dit artikel is gepubliceerd door: Lieselot Berentzen