Iederéén is tegenwoordig expert. Echt waar. Je hoeft er niets meer voor te kunnen, alleen een prompt te typen en een beetje overtuigend te knikken terwijl je scherm iets slims terugzegt.
Welkom in het tijdperk van AI. Waar de junior strateeg ineens thoughtleader is, de marketeer data scientist speelt en de stagiair “even een campagne optimaliseert” met een tool die hij gisteren nog niet kende.
We hebben democratisering van kennis bereikt.
Alleen echt jammer dat kennis zelf ergens onderweg is afgehaakt.
Want laten we eerlijk zijn: wat we expert noemen, is vaak gewoon iemand die goed kan samenvatten wat een model al wist. Of beter gezegd: wat een model denkt dat waar zou kunnen zijn. Dat verschil is klein genoeg om in een pitch te verdwijnen, maar groot genoeg om later problemen op te leveren.
Het mooie is: als het misgaat, is niemand verantwoordelijk.
De productomschrijving klopt niet? “Kwam uit de AI.”
De strategie slaat nergens op? “Model gaf dit inzicht.”
De cijfers zijn onverklaarbaar? “Dat zat in de dataset.”
De campagne flopte volledig? “De AI had dit voorspeld.”
De doelgroep werd compleet gemist? “Zo kwam het uit de targeting.”
De tone of voice is totaal off-brand? “Dat zat in de prompt.”
Ooit had je nog iemand die je kon aanwijzen als het fout ging. Tegenwoordig moet je een scrummeeting plannen om uit te zoeken wie er niet verantwoordelijk is. En die persoon blijkt dan “het taalmodel” te zijn. Succes met functioneringsgesprekken voeren met een algoritme en het opbouwen van een dossier.
AI is de perfecte collega. Altijd beschikbaar, nooit ziek en vooral: nooit aansprakelijk. Een droom voor elke organisatie die verantwoordelijkheid altijd al een beetje ongemakkelijk vond. Het is alsof je een stagiair hebt die alles doet, maar juridisch ongrijpbaar is.
Probeer daar maar eens een functioneringsgesprek mee te voeren.
Managers zijn er dol op; eindelijk beslissingen nemen zonder ze echt te hoeven nemen. Je volgt gewoon “wat de AI adviseert”. Klinkt objectief, voelt veilig en schuift de verantwoordelijkheid elegant door naar een systeem dat geen bonus krijgt en geen fouten toegeeft.
En ondertussen lijken alle campagnes steeds meer op elkaar. Ze hebben dezelfde tone of voice, dezelfde formats, dezelfde “unieke” inzichten die verdacht vaak identiek zijn aan die van de concurrent. Blijkbaar gebruiken we allemaal dezelfde inspiratiebron. Verrassend.
Maar hé, efficiënt zijn we wel. We produceren meer content dan ooit, analyseren sneller dan ooit en optimaliseren tot we erbij neervallen. Alleen niemand weet nog precies waarom we iets doen. Of voor wie. Of wat het verschil eigenlijk maakt.
Misschien is dat de echte innovatie: een organisatie waarin iedereen expert is en niemand eigenaar. Waar beslissingen vanzelf ontstaan en fouten nergens landen. Waar accountability iets is uit het pré-AI tijdperk, net als gezond verstand en eindverantwoordelijkheid.
We zochten naar snelheid en schaal en we vonden een systeem zonder schuldigen.
En eerlijk is eerlijk: dat werkt verrassend goed. Tot het moment dat iemand vraagt wie er eigenlijk verantwoordelijk is.
Dan wordt het stil. Heel stil.
—
Patrick Petersen RDM MA MSc is AI- en digital marketing specialist gericht op businessautomatisering en ondernemer met zijn bureau AtMost(TV), auteur van meer dan twintig prijswinnende boeken over AI, marketing, online tech en maatschappelijke ontwikkelingen. Bovenal is hij docent en spreker. Meer info op www.patrickpetersen.nl.