NDP Nieuwsmedia: nieuwsbedrijven gaan voor Nederlands AI-taalmodel GPT-NL

Een aantal Nederlandse nieuwsuitgevers leveren een omvangrijke verzameling nieuwsartikelen voor de training van het AI-taalmodel GPT-NL.

TNO en de leden van NDP Nieuwsmedia slaan daartoe de handen ineen voor de verdere ontwikkeling van GPT-NL, het eerste grootschalige Nederlandse AI-taalmodel dat volledig wordt getraind op rechtmatig verkregen data.

De leden van NDP Nieuwsmedia stellen een omvangrijk deel van het archief van nieuwsartikelen van meer dan 30 landelijke en regionale nieuwstitels beschikbaar om het taalmodel verder te trainen. Verwachting is dat hiermee in één klap de hoeveelheid hoogwaardige Nederlandse data waarop het model wordt getraind, verdubbelt.

Ook persbureau ANP sluit zich aan bij het collectief. Het is wereldwijd de eerste keer dat nieuwsuitgevers op deze manier samenwerken met een organisatie die een AI-model ontwikkelt.

Ondersteuning

Daarmee ondersteunen Nederlandse nieuwsuitgevers de gezamenlijke ambitie van GPT-NL en de Nederlandse overheid om een taalmodel te realiseren dat een benchmark neerzet hoe om te gaan met nieuwsartikelen in AI-systemen. Daarbij zijn er strikte afspraken gemaakt die voorkomen dat de artikelen via technische weg uit het model kunnen worden gehaald. Als het model op de markt wordt gebracht, zullen uitgevers een passende vergoeding ontvangen.

GPT-NL is een initiatief van non-profitorganisaties TNO, NFI en SURF en biedt een verantwoord alternatief voor bestaande taalmodellen. Het model is ontwikkeld voor Nederland op basis van hoogwaardige Nederlandse data. In tegenstelling tot sommige internationale modellen, die ‘een kopie van het internet’ gebruiken als trainingsmateriaal, gaat GPT-NL zorgvuldig en ethisch te werk bij het verzamelen van auteursrechtelijk beschermde data en worden diegene die met hun content bijdragen ook daarvoor beloond.

Hiermee voldoet het aan de Europese wet- en regelgeving zoals de AI-Act. Het taalmodel wordt ontwikkeld voor specifieke taken: samenvatten, versimpelen en het extraheren van informatie uit tekst.

Data van nieuwsartikelen

Dankzij de samenwerking met NDP Nieuwsmedia – de branchevereniging van private nieuwsuitgevers zoals onder meer DPG Media, Mediahuis, Erdee Media Groep en de Groene Amsterdammer – en aansluiting van persbureau ANP krijgt het model toegang tot een omvangrijk aantal artikelen bestaande uit meer dan 20 miljard ‘tokens’. Deze artikelen bestrijken meerdere thema’s — van politiek en economie tot zorg en wetenschap — en vormen een rijke bron voor het trainen van GPT-NL. Tokens zijn kleine stukjes tekst die een AI-model gebruikt om taal te verwerken en begrijpen. Dat kan een woord, een deel van een woord, of zelfs een leesteken zijn.

Ethische, verantwoorde manier

Voorzitter van NDP Nieuwsmedia, Rien van Beemen: “Internationale modellen van Big Tech zijn zonder toestemming en vergoeding massaal getraind met de artikelen van nieuwssites. De samenwerking tussen de leden van NDP Nieuwsmedia en TNO laat zien dat het ook anders kan.

We scheppen met deze beweging een precedent waarmee we de positie van de journalistiek in Nederland op termijn verstevigen. AI-innovatie kan ook dus ook op een ethische, verantwoorde manier tot stand komen, zónder grootschalig onrechtmatig gebruik van het werk van onze journalisten. Met deze stap geven we die ontwikkeling een impuls.”

Manager Science & Technology bij TNO en grondlegger GPT-NL, Selmar Smit: “We zijn trots op deze samenwerking. De leden van NDP Nieuwsmedia leveren niet alleen hoogwaardige data, maar geven ook een krachtig signaal af: door samenwerking kan AI verantwoord worden ontwikkeld, met respect voor auteursrecht en publieke waarden.”

Tijdspad

In 2023 startten TNO, NFI en SURF met de ontwikkeling van GPT-NL. In juni 2025 is de training van het taalmodel van start gegaan. In het vierde kwartaal van 2025 wordt het model verder verbeterd en het eerste gebruik ervan voorbereid. Eerdere Nederlandse organisaties die zich aansloten als dataleverancier bij GPT-NL zijn o.a. DNB (De Nederlandsche Bank), ICTRecht en Het Utrechts Archief.

Volg Marketing Report op LinkedIn
Volg Marketing Report op Instagram
Volg Marketing Report op Facebook
Abonneer je op onze gratis dagelijkse nieuwsbrief
Registreer jouw bureau gratis in de Marketing Report reclamebureau database The List