Meerderheid jongeren keert zich af van eindeloos scrollen

[Onderzoek] Ipsos I&O laat zien dat 56 procent van de 18-24-jarigen bewuster met media wil omgaan

Hoewel digitale media een centrale rol spelen in het leven van jongvolwassenen, groeit de behoefte aan bewuster mediagebruik. Tegelijkertijd is er waardering voor traditionele media zoals print en voor podcasts en streamingdiensten vanwege diepgang en ontspanning.

Dit blijkt uit het onderzoek De MediaCocktail van Nederland van Ipsos I&O, in opdracht van de Magazine Media Associatie (MMA) en NDP Nieuwsmedia. Daarbij is onderzocht hoe Nederlanders media gebruiken en met welk doel.

Het onderzoek is in 2025 en 2026 uitgevoerd door Ipsos I&O in opdracht van de Magazine Media Associatie (MMA) en NDP Nieuwsmedia. Voor het onderzoek zijn interviews, dagboekjes en enquêtes gecombineerd om de motieven en ervaringen van mediagebruikers in kaart te brengen.

In totaal zijn circa 2.000 mediamomenten geanalyseerd onder 870 Nederlanders van 18 jaar en ouder, representatief op leeftijd, geslacht en regio.

Negen conclusies

Er zijn negen conclusies:

• Ontspanning is de grootste drijfveer voor mediagebruik.
• Media dragen bij aan routines en rituelen; traditionele media geven structuur aan de dag.
• Eén medium vervult meerdere behoeften, zoals informeren, verbinden, inspireren en ontspanning bieden.
• Jongeren willen minderen: 56 procent van de 18- tot 24-jarigen wil bewuster met media omgaan, twee keer zoveel als 50-plussers.
• Print is een premium moment en wordt geassocieerd met rust en aandacht.
• Voldoening zit in zelf kiezen; podcasts, video, muziek en magazines geven consumenten regie over hun mediagebruik.

Sociale media

Sociale media nemen een belangrijke plaats in in het leven van jongvolwassenen. Platforms als TikTok, Snapchat en Instagram bieden een laagdrempelige manier voor tijdverdrijf en contact. Dit onderzoek toont echter ook de keerzijde: 56 procent van deze groep wil bewuster met media omgaan.

Bron: De MediaCocktail van Nederland, Ipsos I&O 2026

Het continu online zijn heeft een hoge prijs. Een gebrek aan focus en een gevoel van verslaving zijn veelgehoorde ervaringen. Ook zorgen over privacy, algoritmes en tracking spelen mee. Jongeren zijn zich bewust van de mechanismen achter sociale media en maken zich zorgen over objectiviteit en manipulatie.

De levensfase speelt een belangrijke rol. Werk, studie en andere prioriteiten verdringen de tijd die aan scrollen wordt besteed. Ook mentaal welzijn is een belangrijke drijfveer, waarbij jongeren bewust hun schermtijd willen minderen voor meer rust en een nuttige tijdsbesteding. Daarnaast veranderen interesses: platforms zoals Snapchat en TikTok worden naarmate de leeftijd toeneemt minder relevant.

Een respondent (man, 18-34 jaar) vat de trend als volgt samen: “Ik heb momenteel minder de behoefte om veel sociale media te gebruiken, omdat mijn leven drukker is dan vijf jaar geleden. Ik wil niet dat het mijn leven te veel beheerst.”

Traditionele media

Terwijl sociale media worstelen met hun imago, krijgen traditionele media een herwaardering. Magazines en dagbladen worden aandachtig gelezen en geassocieerd met kwaliteit en focus. Podcasts en streamingdiensten hebben inmiddels een vaste plek in het mediagebruik veroverd. Deze media bieden diepgang en ontspanning.

Contentcuratie

Mediagebruikers klagen over overvloed en de moeite om de juiste informatie te vinden. Goed samengestelde content kan een oplossing bieden voor deze frustratie. Traditionele media hebben hierbij een kans. Met hun redactionele expertise kunnen zij in de onlinewereld als betrouwbare gids dienen.

Voor mediaprofessionals biedt dit onderzoek een duidelijke boodschap: investeer in kwaliteit, transparantie en gebruikersvriendelijkheid. De toekomst van media ligt volgens MMA en NDP Nieuwsmedia niet in eindeloos scrollen, maar in het bieden van betekenisvolle, goed gecureerde content die aansluit bij veranderende consumentenbehoeften.

Meer data uit het onderzoek zijn via deze site te vinden.

Dit artikel is gepubliceerd door: David de Jong