Minister Letschert:  geen verruiming Ster-reclame bij NPO

NPO hoeft 45 miljoen euro minder te bezuinigen, Omroephuizen krijgen meer macht ten koste van NPO

Minister Rianne Letschert (D66) van OCW draait de aangekondigde verruimingen van Ster-reclame bij de NPO terug. Demissionair oud-minister Gouke Moes (BBB) kondigde in november 2025 nog aan dat de Ster bij de NPO op (lineaire) radio en tv weer 10 procent van de totale zendtijd mocht gebruiken per 2027. Dit gaat niet door.

Terugdraaien

Volgens de minister wordt het voornemen teruggedraaid omdat er volgens haar geen noodzaak meer toe is nu de bezuinigingen met 45 miljoen euro worden gekort. Zij schrijft in twee brieven aan de Tweede Kamer dat de verruimingen van de reclamemogelijkheden van de publieke omroep die het vorige kabinet heeft aangekondigd, worden  teruggedraaid.

De opvolgers van Arie Slob, waaronder oud-staatssecretaris Gunay Uslu stopten het verlagen van de hoeveelheid Ster-zendtijd bij de lineaire tv-kanalen. In de oorspronkelijke plannen zouden die worden teruggebracht naar 5 procent om de NPO minder afhankelijk van reclame te maken. In feite was dit een compromis, aangezien de ChristenUnie destijds eigenlijk een reclameloze NPO wilde. Of de hoeveelheid nu op 8 procent blijft, schrijft de huidige minister niet.

Online en VOD?

Destijds liet de demissionair oud-minister het aan de huidige regering om te beslissen over online reclame alsmede bij de VOD-dienst NPO Start (en NPO Luister). Rianne Letschert schrijft hier niets over, maar wel is duidelijk dat ze niet uit is op extra reclamegelden vanuit de Ster.. Hier was een impactanalyse over gemaakt door SEO Economisch Onderzoek die concludeerde dat dit een negatieve impact zou hebben op private bedrijven.

Geen 11,7 miljoen reclamegelden

In november 2025 schreef de demissionaire oud-minister Gouke Moes nog dat deze denkt dat in totaal 11,7 miljoen aan extra reclamegelden opgehaald konden worden met het verruimen van lineaire reclames en extra inzet van reclame binnen de bestaande regelgeving bij onder meer online audio waaronder podcasts en het beter benutten van bestaande lineaire mogelijkheden. Destijds werd gesteld dat de Ster in 2027 165 miljoen euro zou kunnen opbrengen. De huidige minister schrijft dat de 11,7 miljoen euro aan het door de Ster binnenhalven van extra reclamegelden aldus vooralsnog niet zal worden doorgezet en teruggedraaid.  Over 2025 droeg de Ster netto 167 miljoen euro over aan het ministerie van OCW.

De Tweede Kamer deed daarop een oproep aan de regering geen podcastreclames te introduceren bij de NPO (NPO Luister). Wel heeft de Ster prerolls gestart bij live tv-streams.

Orientatie reclame bij NPO

De minister schrijft de komende tijd te gebruiken om zich te oriënteren op de rol die reclame op de langere termijn speelt bij de financiering van het budget van de NPO. Rianne Letschert stelt op een later moment de kamer hierover te zullen informeren mede naar aanleiding van moties over geen reclame bij podcasts.

Bezuinigingen

Van de 156,7 miljoen beoogde bezuiniging op de NPO draait de minister 45 miljoen euro terug. Hoe het precieze financiële plaatje er precies uit komt te zien per 2027 heeft de minister niet bekend gemaakt. Een simpele rekensom maakt dat er dan 111,7 miljoen euro op de NPO zou worden bezuinigd. Bij de presentatie van het coalitie-akkoord werd gesteld dat 50 miljoen in mindering zou worden gebracht om een deel van de bezuiniging van de NPO terug te draaien en verder te investeren in persveiligheid en journalistieke vrijheid. Daar blijft nu voor de NPO dus 45 miljoen euro van over.

Lokale omroepen

De minister zal 3 miljoen extra reserveren (boven 31 miljoen) voor de lokale omroepen die een stelselherziening tegemoet gaan per 1 januari 2028. Daarnaast reserveert de minister 1 miljoen euro voor een project dat gaat over de versterking van journalistieke vrijheid, persveiligheid en de trajecten die worden gestart in navolging van het WRR-rapport die gaat over de democratische functie van media.

Omroephuizen krijgen meer macht

De minister gaat door met de ingezette lijn omtrent Omroephuizen binnen de NPO, waarbij er vier Omroephuizen komen en een fusie van de NOS en NTR. Daarbij schrijft de minister dat de NPO minder in detail zal coördineren op aanbod en strategie tussen omroepen en NPO tot stand zal moeten komen. Daarmee lijkt de minister de centrale regie die de NPO meer dan 25 jaar heeft, terug te draaien. Voor 1 juni 2026 is het de bedoeling dat een wetsvoorstel in internetconultatie gaat en in 2027 door het parlement zal worden behandeld.

Over de rol van omroepverenigingen bij omroephuizen schrijft de minister dat ze een ledenvereniging als een waardevolle manier ziet om de maatschappelijke worteling duuraam voor kan worden gegeven en aangetoond. Ook schrijft ze dat betekenisvolle banden kunnen worden gelegd tussen omroepverenigingen en omroephuizen.

De komende periode ga ik in het wetsvoorstel verder uitwerken hoe ik de rol van verenigingen in het nieuwe bestel voor me zie. Daarbij hanteer ik een aantal uitgangspunten. Ten eerste zie ik de inzet van een ledenvereniging als een waardevolle manier waarop een omroephuis de maatschappelijke worteling duurzaam vorm kan geven en aan kan tonen. Ik vind het dan ook belangrijk dat er in het nieuwe bestel betekenisvolle banden tussen omroephuizen en verenigingen kunnen worden gelegd.

Verder schrijft de minister blij te zijn dat het de landelijke publieke omroep is gelukt zelf tot een voorstel te komen van Omroephuizen dat bijdraagt aan goed functionerende omroephuizen en voldoende draagvlak onder de partijen die deze huizen zullen vormen per 2029.  Voor Ongehoord Nederland gaat de minister kijken hoe die bij een Omroephuis kan worden geclusterd.

AI

De minister stelt verder dat ze in wil zetten op een eerlijke digitale markt voor goede auteursrechtelijke bescherming. De Raad van Cultuur werkt aan een advies in het kader van AI en de impact op de sector en zal dit in de zomer uitbrengen waarna het kabinet met een reactie zal komen.  

Dit artikel is gepubliceerd door: David de Jong