Kidfluencers: staatssecretaris herhaalt aankondiging aangescherpte wetgeving

Arbeidsinspectie constateerde problemen al in 2020

Staatssecretaris Jurgen Nobel (VVD, staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid) herhaalde dat er aangescherpte wetgeving moet komen voor kinderen die influencer zijn (kidfluencers). Dit stellen de bewindslieden in reactie op een rapport van de arbeidsinspectie over kidfluencers. De herhaale aankondiging werd gedaan samen met de staatssecretaris van Binnenlandse Zaken (Eddie van Marum, BBB), de staatssecretaris Jeugd, Preventie en Sport (Judith Thielen, VVD)  en de minister van OCW (Gouke Moes, BBB).

Het gaat om kinderen tot 16 jaar, Zo wil de regering ouders verplichten een ontheffing voor influencing door en met kinderen met een commerciële insteek aan te vragen. Ook wil de minister een aanscherping op boetes voor het ontbreken van een ontheffing en meer voorlichting voor ouders. Ook schrijft de staatssecretaris dat er een normenkader moet komen voor de emotionele belastbaarheid van kinderen, vergelijkbaar met een al bestaand fysiek normenkader. Aan de hand daarvan worden ontheffingsaanvragen getoetst.  De Arbeidsinspectie wees in 2020 al op het ontbrekende emotionele normenkader.

Herhaling aankondiging?

Eerder stelde de staatssecretaris al in in een brief aan de Tweede Kamer van 21 mei 2025, dat er dergelijke wetgeving zou komen aangezien voor de Nederlandse Arbeidsinspectie het lastig handhaafbaar is als de grens tussen hobby en werk niet altijd duidelijk is. Ook is niet altijd sprake van een duidelijke werkgever-werknemerrelatie. Ook toen kondigde Jurgen Nobel aan met strengere boetes te komen. De signalen van de Arbeidsinspectie zijn niet voor het eerst afgegeven: in 2020 kwam de toezichthouder al met soortgelijke signalen.

Geen effectief toezicht

De Arbeidsinspectie concludeert dat de huidige wet- en regelgeving in veel gevallen geen effectief toezicht mogelijk maakt op commercieel vloggen door of met kinderen. De aanpak wordt bemoeilijkt omdat in deze situaties lastig is vast te stellen wie de werkgever is die de ontheffing moet aanvragen. Ook is niet duidelijk waar de grens tussen hobby en werk ligt. Voor vlogwerkzaamheden door jonge kinderen wordt dan ook vaak geen ontheffing aangevraagd. En als al een boete kan worden opgelegd is deze zodanig laag dat niet aannemelijk is dat dit leidt tot gedragsverandering en naleving.

In de praktijk herkent de Arbeidsinspectie situaties waarin kinderen als gevolg van het commercieel vloggen op online platforms risico’s lopen die ook in het onderzoek van Panteia ‘Kidfluencers, gezinsvloggers en mom- en dadfluencers’ naar voren komen. Er wordt gewezen op situaties waarin kinderen gevaarlijke challenges doen, negatieve reacties die kinderen krijgen op hun online content en prestatiedruk op kinderen om bijvoorbeeld naast deelname aan reguliere producties ook social media-uitingen te doen.

Voorlichting

De arbeidsinspectie wees er verder op dat de opgaves verder gaan dan alleen de kidfluencers. Dat gaat immers ver de rechten van kinderen online, waar welzijn, mediawijsheid, smartphone-gebruik, opvoeding en privacy onderdeel (recht op vergetelheid) van zijn. Daarbij wijst de VVD-staatssecretaris over de adviesleeftjid voor schermgebruik, de strategie voor online kindderrechten. De staatssecretaris denkt aldus met de wijizigende regelgeving op termijn invulling te geven aan de kritiek van de arbeidsinspectie.

2020

De Arbeidsinspectie stelt dat in 2020 al in een verkenning aanbevolen was om het werkgeversbegrip in de Arbeidstijdenwet (ATW) te verbreden zodat ook opdrachtgevers, ongeacht de juridische vormen waarbinnen jonge influencers actief zijn, verantwoordelijkheid dragen om kindarbeid te voorkomen, en (wetenschappelijk) onderzoek te doen wat normen voor emotionele belastbaarheid van kinderen zijn bij dit soort sociale media-activiteiten, naar analogie met de normen voor fysieke belasting van kinderen. De regels zijn sindsdien ongewijzigd gebleven. Wel heeft de Tweede Kamer in 2023 een motie die oproept voor de introductie van een emotioneel normenkader aangenomen, maar de facto is dat niet gebeurd.

Het inspectierapport is van de arbeidsinspectie is hier te vinden.

Dit artikel is gepubliceerd door: David de Jong