Hoe systemisch racisme doorwerkt in creatieve keuzes

[Column] Hui-Hui Pan over schadelijke stereotypes van Aziatische vrouwen in campagnes

In de Week tegen Racisme is het belangrijker dan ooit om stil te staan bij hoe diepgeworteld vooroordelen zijn binnen onze samenleving. Een recent voorbeeld, dat dit pijnlijk duidelijk maakt, is een campagnebeeld in PS van Het Parool, met de tekst: “Wellness op z’n Amsterdams: 25 procent kans op een happy end.”

Wat mij betreft is dit geen kwestie van net op het randje, maar een voorbeeld van systemisch anti-Aziatisch racisme in de media. En dat roept vragen op: hoe kan het dat een campagnebureau, fotografen, copywriters en de redactie van een krant die zich dagelijks bezighoudt met maatschappelijke thema’s, gezamenlijk over het hoofd zien dat dit beeld problematisch is?

Waarom dit beeld niet onschuldig is

Het is het enige beeld in de serie dat inspeelt op etniciteit. Geen van de andere acht uitingen verwijst naar afkomst of cultuur. Waarom dan wel bij het beeld van een Aziatische vrouw? De onderliggende boodschap lijkt: grappen over Aziaten worden nog steeds als onschuldig ervaren. Maar dat zijn ze niet.

Het beeld bevestigt het stereotype van de ‘gewillige Aziatische vrouw’ en de exotische massagepraktijk. Dat is geen onschuldige knipoog, maar een hardnekkige representatie die seksisme en racisme met elkaar verweeft. In vaktermen heet dit gendered racism, en het heeft echte gevolgen: van ongelijke behandeling op de werkvloer tot een verhoogd risico op seksuele intimidatie en geweld.

Onbewuste medeplichtigheid

De keuze om het beeld niet te schrappen, maar juist te versterken met een tweede fotoshoot waarin zelfs Chinese tekens zijn gefotoshopt, toont aan dat men bewust ergens op inzette – ook al voelde het ongemakkelijk. Die bewuste inzet is precies wat dit voorbeeld zo schrijnend maakt.

Wat dit zegt over onze industrie

De creatieve sector speelt een belangrijke rol in het vormen van beeldvorming en maatschappelijke perceptie. Wanneer een seksistisch en racistisch stereotype door zoveel handen gaat zonder dat iemand de vraag stelt of dit wel kan, dan laat dat zien hoe weinig bewustzijn er is over anti-Aziatisch racisme. Dat is de kern van het probleem.

We hebben in Nederland nog nauwelijks Aziatische rolmodellen in de media. In plaats daarvan krijgen we karikaturen voorgeschoteld of worden we überhaupt niet vertegenwoordigd. Deze campagne maakt pijnlijk zichtbaar hoe ver we nog moeten gaan in het gesprek over inclusie, representatie en media-verantwoordelijkheid.

De hamvraag is: wanneer gaat de sector écht reflecteren op hoe diep racisme en seksisme verweven zijn in ons medialandschap?

Hui-Hui Pan is cultureel organisator, Creative Producer, verbinder, strateeg en spreker.

Volg Marketing Report op LinkedIn
Volg Marketing Report op Instagram
Volg Marketing Report op Facebook
Abonneer je op onze gratis dagelijkse nieuwsbrief
Registreer jouw bureau gratis in de Marketing Report reclamebureau database The List