Meer activistische bureaus steunen Amsterdams verbod op fossiele reclame

Een aantal meer activistisch ingestelde creatieve Amsterdamse bureaus heeft zijn steun uitgesproken voor het initiatiefvoorstel van GroenLinks en de Partij voor de Dieren, dat via de Algemene Plaatselijke Verordening een versneld verbod op Amsterdamse buitenreclame wil regelen.

Donderdag 22 januari 2026 staat het initiatiefvoorstel uit 2024 op de agenda van de Amsterdamse gemeenteraad. Het Amsterdamse College van Burgemeester en Wethouders heeft zich tegen het voorstel uitgesproken, omdat het bestaande contracten ondermijnt.

Het initiatief van de zogeheten Creatives for Climate staat tegenover het standpunt van Outreach, de branchevereniging van buitenreclame-exploitanten, waarin onder meer CS Digital Media, JCDecaux en Centercom zijn verenigd, maar ook Jumbo en Albert Heijn Retail Media die actief zijn in Amsterdam. Outreach stelt dat versnipperd gemeentebeleid, onduidelijke definities, het beperkte effect en het onmogelijk maken van reclame rond transities redenen zijn om dit niet te doen.

De brief van de Creatives for Climate is in het Engels opgesteld, ondanks de Nederlandse voertaal van de gemeenteraad. Een aantal mensen werkzaam bij onder meer Publicis Groupe Netherlands, Wieden+Kennedy, DEPT, Blyde Benelux, Dawn, Buutvrij for Life, Greenhouse Communications, We Agency, Clarify en diverse minder bekende bureaus en freelancers heeft de brief ondertekend. Ook een aantal activistische organisaties, waaronder Urgenda en Greenpeace International, ondertekende de brief.

Brief

De Creatives for Climate stellen (onterecht) dat eerder zou zijn besloten tot een commitment waarbij Amsterdam de eerste wereldwijde stad zonder fossiele reclame zou worden. Het ging echter om een vrijblijvende motie: een niet-bindende oproep vanuit de gemeenteraad aan het College van Burgemeester en Wethouders, dat wees op bestaande contracten en de motie daardoor niet uitvoerde.

De brief noemt het initiatief een krachtig signaal, maar stelt dat de belofte onaf is. Volgens Creatives for Climate is er nu een kans om af te maken wat is begonnen. Daarnaast stellen zij dat adverteren niet neutraal is. De activistische beweging betoogt dat reclame werkt met herhaling, emotie en sociale normen, en dat met voldoende budget verlangen kan worden gecreëerd, gedrag kan worden beïnvloed en genormaliseerd wat als acceptabel geldt. Daarbij wordt gesteld dat het huidige systeem vooral diegenen met het meeste geld bevoordeelt: multinationals.

Creatieven willen inhoudelijke toetsing door gemeente

De ondertekenaars vinden verder dat de gemeente Amsterdam de plicht heeft om de publieke ruimte te reguleren en te bepalen welke boodschappen wel en niet acceptabel zijn. Daarbij moet oog zijn voor verantwoordelijkheid op het gebied van publieke gezondheid, veiligheid en klimaatverandering. Het gaat volgens hen om circa 4 à 5 procent van de omzet die de gemeente in Amsterdam misloopt.

Van vrijblijvende motie naar dwingend APV-verbod?

De eveneens door GroenLinks en de Partij voor de Dieren in Amsterdam aangenomen motie, die niet meer is dan een vrijblijvende uitspraak van de gemeenteraad, pleitte voor een onderzoek naar het terugdringen van reclame en marketingevenementen voor fossiele producten. De motie richtte zich primair op het uitfaseren van reclame voor bedrijven uit de kolensector, oliesector en voor vliegvakanties. Ook werd verzocht om een gesprek met JCDecaux, dat tot en met 31 december 2028 een contract heeft voor abri’s en mupi’s in Amsterdam.

GroenLinks en de Partij voor de Dieren stellen nu dat het onderwerp dusdanig urgent is dat een verbod dat zo snel mogelijk ingaat noodzakelijk is. Gezien die urgentie kiezen zij voor de publiekrechtelijke weg via de Algemene Plaatselijke Verordening. Daarbij wordt reclame voor fossiele brandstoffen, vliegtickets, gascontracten, grijze stroomcontracten, cruisereizen, voertuigen met een brandstofmotor en vlees verboden.

Juridisch denken beide partijen dat een dergelijk verbod houdbaar is, mede op basis van eerdere uitspraken van de Haagse rechtbank. De initiatiefnemers willen het verbod per 1 mei 2026 laten ingaan en grijpen daarmee in op bestaande concessies.

Geen landelijk reclameverbod

Landelijk lijkt een reclameverbod (nog) niet aan de orde. In december 2025 schreef Sophie Hermans daar nog een brief over aan de Tweede Kamer.

De position statement van Outreach is hier te vinden.

De brief van de Creative for Climate is hier te vinden.

Dit artikel is gepubliceerd door: Daan Dekkers