Aantal meer activistische bureaus steunen Amsterdams voorstel op fossiele reclame

Een aantal meer activististische creatieve Amsterdamse bureaus hebben hun steun uitgesproken voor het initiatiefvoorstel van GroenLinks en de Partij voor de Dieren die een versneld verbod van Amsterdamse buitenreclame wil regelen via de Algemene Plaatselijke Verordening.

Donderdag 22 januari 2026 staat het iniatiefvoorstel uit 2024 op de agenda van de Amsterdamse gemeenteraad. Het Amsterdamse College van Burgemeester en Wethouders heeft zich tegen het voorstel uitgesproken omdat het bestaande contracten ondermijnt.

Het initiatief van de zogeheten Creatives for Climate staat tegenover het standpunt van Outreach, de branchevereniging van buitenreclame-exploitanten waar onder meer CS Digital Media, JCDecaux en Centercom maar ook Jumbo en Albert Heijn Retail Media in zijn verenigd die actief zijn in Amsterdam. Outreach vindt dat versnipperd gemeentebeleid en onduidelijke definities, het beperkte effect en het oinmogelijk maken reclame te maken aangaande een transitie, ervoor pleiten dit niet te doen.

De brief van de Creatives for Climate is in het Engels opgesteld, ondanks de Nederlandse voertaal van de gemeenteraad. Een aantal mensen werkzaam bij onder meer Publicis Groupe Netherlands, Wieden+Kennedy, DEPT, Blyde Benelux, Dawn, Buutvrij for Life, Greenhouse Communications, We Agency, Clarify en minder bekende bureaus en freelancers hebben de brief ondertekend. Ook een aantal activistische organisaties waaronder Urgenda en Greenpeace International ondertekenden de brief.  

Brief

de Creative for Climate stellen (onterecht) dat eerst besloten was dat er een commitment zou zijn geweest dat Amsterdam de eerste wereldwijde stad zonder fossiele reclame zou worden. Het ging echter om een vrijblijvende motie, oftewel een vrijblijvende vraag vanuit de gemeenteraad aan het College van Burgemeester & Wethouder die wezen op bestaande contracten en daaardoor de vraag niet uitvoerden.

De brief noemt het initiaitef een krachtig signaal, maar noemt de belofte onaf. Ook vindt de Creative for Climate dat er nu de kans is om wat begonnen is, af te maken en stelt dat adverteren niet neutraal is. De activististische beweging stelt dat reclame werkt met genoeg herhaling, emotie en sociale normen. Ook stelt het dat met genoeg budget het verlangen kan creeren, gedrag beinvloed en normaliseert wat acceptabel kan zijn.Daarbij wordt ook gesteld dat het huidige systeem diegenen met het meeste geld bevoordeel: multinationals.

Creatieven willen dat gemeente inhoudelijk toetst

De ondertekenaars vinden verder dat de gemeente Amsterdam de plicht heeft om de publieke ruimte te reguleren en welke boodschap wel en niet acceptbael is. En daarmee oog hebben voor de verantwoordelijkheid omtrent publieke gezondheid, veiligheid en een verantwoordelijkheid heeft voor klimaatverandering. Het gaat om circa 4/5 procent van de omzet die de gemeente misloopt in Amsterdam.

Eerder vrijblijvende motie, nu dwingend APV-verbod?

De eveneens door GroenLinks en Partij voor de Dieren in Amsterdam aangenomen motie, wat niet meer is dan een vrijblijvende uitspraak van de gemeenteraad, bepleitte een onderzoek naar het terugdringen van reclame en marketingevenementen voor fossiele producten en wilde primair het uitfaseren van reclame voor bedrijven uit de kolensector, oliesector en vliegvakanties. Ook verzocht de motie om een gesprek met JCDecaux die nog tot 31 december 2028 een contract heeft voor abri's  en mupi's in Amsterdam.

GroenLinks en de Partij voor de Dieren stellen nu dat het onderwerp dusdanig urgent is dat een verbod dat zo snel mogelijk ingaat, van belang is gezien de door hun geschetste urgentie en daarom kiezen voor de publiekrechtelijke weg via de Algemeen Plaatselijke Verordening. Daarbij wordt zowel reclame voor fossiele brandstoffen, vliegtickets, gascontracten, grijze stroomcontracten, cruisereizen, voertuigen met een brandstofmotor en vlees verboden.

Juridisch denken beide partijen dat een dergelijk verbod door de beugel kan, mede dankzij eerdere uitsporaken van de Haagse rechtbank. De initiatiefnemers willen het verbod op 1 mei 2026 laten ingaan en breekt daarmee in op bestaande concessies. 

Geen landelijk reclameverbod

Landelijk lijkt een reclameverbod (nog) niet aan de orde. In december 2025 schreef Sophie Hermans daar nog een brief over aan de Tweede Kamer.

De position statement van Outreach is hier te vinden.

De brief van de Creative for Climate is hier te vinden.

Dit artikel is gepubliceerd door: Daan Dekkers